Το καλό νικάει μόνο στα παραμύθια. Στην αληθινή ζωή όλοι είμαστε καλοί, με το σκεπτικό ότι οι κακοί είναι στη φυλακή. Το καλό είναι καλύτερο από το κακό. Σού ακούγεται απλοϊκό, ε; Ή μήπως ναΐφ; Αφού, λοιπόν, είναι τόσο απλό γιατί δεν το κάνεις;
Ίσως ποτέ άλλοτε στο παρελθόν δεν βιώσαμε τόση πολλή αγριότητα στην καθημερινότητά μας. Η οικονομική κρίση που έγινε κιόλας έξι ετών στην Ελλάδα, δεν είναι μόνο έξι, αλλά και έξη… Πρωτοφανής έξη! Κύριο χαρακτηριστικό της το γεγονός ότι δαγκώνουμε ο ένας τον άλλον, ακόμη και δι’ ασήμαντον αφορμήν. Τα ζόρια που τραβάμε γενικώς, έφεραν στην επιφάνεια κατώτερα ένστικτα, ξεγύμνωσαν χαρακτήρες, κατάργησαν προσχήματα.
Παρ’ το αλλιώς. Δεν υπάρχει πιο επαναστατική συμπεριφορά στις μέρες μας από την καλοσύνη –ειδικά την καλοσύνη των ξένων!
Από τη στιγμή που ανοίγεις την πόρτα του σπιτιού σου και βγαίνεις στον έξω κόσμο είναι σα να πηγαίνεις στον πόλεμο. Στο δρόμο οι οδηγοί βρίζονται μεταξύ τους, οι πεζοί είναι κατσούφηδες, η πλειοψηφία ξύνει τα νύχια της για καβγά. Στις δημόσιες συναλλαγές μια μόνιμη μουντρουχιά. Ο ένας προσβάλλει τον άλλον πανεύκολα και ανενδοίαστα. Στη δουλειά –εάν υπάρχει– ο ανταγωνισμός έχει λάβει διαστάσεις ανθρωποφαγίας. Στην αναζήτηση δουλειάς κυριαρχεί η απαξία. Στα πορτοφόλια τα χρήματα λιγοστεύουν… σταθερά και στις καρδιές κατοικεί πλέον μόνιμα το σφίξιμο.
Τα πράγματα είναι δύσκολα. Το ξέρουμε. Η φτώχεια φέρνει γκρίνια. Αλλά ποτέ μέχρι σήμερα η γκρίνια δεν έδιωξε τη φτώχεια. Επίσης η φτώχεια θέλει καλοπέραση και το μυστικό –που μπορεί να γίνει κοινό– είναι η καλοσύνη.
Η καλοσύνη είναι η πιο επαναστατική συμπεριφορά στις μέρες μας. Το πιστεύω!
Δεν κοστίζει τίποτα κι, όμως, αξίζει τόσο πολλά…
Ωραία, θα μού πεις. Και ποιοί αξίζουν την καλοσύνη μας, λοιπόν;
Οι άγνωστοι. Όλοι αυτοί που συναντάς βγαίνοντας από το κατώφλι του σπιτιού σου κατά τη διάρκεια μιας ακόμη «εμπόλεμης» μέρας.
Στην αρχή, έτσι για αλλαγή, ρε παιδί μου, μπορείς να δοκιμάσεις να χαμογελάς –όχι σα χαζοχαρούμενο, αλλά σαν άνθρωπος, καλοπροαίρετος και θετικός. Μην ξεχνάς ότι κανείς δεν μπορεί να μαλώσει μόνος του.
Αν είσαι στις καλές σου και δε βιάζεσαι, μπορείς να δοκιμάσεις να παραχωρείς τη σειρά σου, αναγνωρίζοντας ότι κάποιος άλλος συνάνθρωπός σου επείγεται να εξυπηρετηθεί άμεσα εκείνη τη στιγμή. Επίσης, όταν σού δίνεται η ευκαιρία, πες έναν καλό λόγο –μην τον τσιγκουνεύεσαι κι αυτόν! Χάρισε ένα πιο ειλικρινές βλέμμα στον άνθρωπο που σε εξυπηρετεί, δείξε λίγο παραπάνω προσωπικό ενδιαφέρον. Να είναι, όμως, αληθινό.
Δοκίμασε να μην είσαι τόσο προβλέψιμος. Αιφνιδίασε με την καλοσύνη σου. Είναι ανταποδοτική.
Δείξε το σεβασμό σου στα γερόντια. Τους πήραμε τη σύνταξη, τους πήραμε τα φάρμακα, τους ταλαιπωρούμε στις λαϊκές αγορές… Ας κάνουμε τουλάχιστον κάτι να αναπτερώσουμε λίγο την τραυματισμένη τους αξιοπρέπεια. Ας τους δώσουμε προτεραιότητα, ας τους μιλήσουμε ευγενικά, ας τους ακούσουμε δυο λεπτά με ενδιαφέρον και κατανόηση, ας τους αγγίξουμε τρυφερά. Πάντα υπάρχει ένας τρόπος να δείξεις το σεβασμό σου σε έναν ηλικιωμένο άνθρωπο. Διαθέτει εμπειρία ζωής, το αντιλαμβάνεται πάραυτα, το εκτιμά άμεσα και δε φαντάζεσαι πόσο πολύ το έχει ανάγκη –ίσως περισσότερο κι από τα φάρμακά του.
Αν οδηγείς, δείξε πόσο Ευρωπαίος είσαι –εξάλλου ματώνουμε για να παραμείνουμε στην Ε.Ε. – κι άσε κανέναν πεζό να περάσει το δρόμο. Και σταμάτα να κορνάρεις αμέσως μόλις ανάβει πράσινο φανάρι!
Δοκίμασε να μην είσαι τόσο προβλέψιμος. Αιφνιδίασε με την καλοσύνη σου. Είναι ανταποδοτική –ειδικά και κυρίως με τους ξένους– και πραγματικά θα εκπλαγείς όταν το διαπιστώσεις.
Μπορείς να είσαι ευγενής, αλλά να μη χαρίζεσαι. Ασφαλώς και να διεκδικείς εκεί που πρέπει.
Μίλα όμορφα στους εργαζόμενους των κατώτατων μισθών. Άσε τα παιχνιδάκια εξουσίας με τους αδύναμους. Δείξε ανωτερότητα. Εμπιστέψου έναν επαγγελματία και άφησέ τον να κάνει τη δουλειά του όπως την αντιλαμβάνεται χωρίς υποδείξεις. Εννιά φορές στις δέκα, όταν τους δείχνεις ότι τους εμπιστεύεσαι, το παίρνουν προσωπικά και πασχίζουν να κάνουν το καλύτερο για σένα, γιατί ήδη έχουν πάρει μια σημαντική ανταμοιβή, μια ικανοποίηση.
Δεν είπαμε να βάλεις φωτοστέφανο. Μπορείς να είσαι ευγενής, αλλά να μη χαρίζεσαι. Ασφαλώς και να διεκδικείς εκεί που πρέπει. Ωστόσο δεν αξίζει να επιτρέψεις σε κανέναν –πολλώ μάλλον σε έναν άγνωστο- να σε κάνει να χάσεις την ψυχραιμία σου. Κάποιες φορές ένα ήρεμο αιχμηρό σχόλιο, είναι πολύ πιο αποτελεσματικό από τη χειρότερη βρισιά –και το βλέπεις αυτό στα μάτια των ανθρώπων, που, ως γνωστόν, δύσκολα λένε ψέματα.
Μια μέρα κάποιος υπάλληλος της ΔΕΗ με υπηρεσιακό αυτοκίνητο επιχείρησε μια παράνομη μανούβρα στη μέση του δρόμου χωρίς καν να κοιτάξει αν έρχεται άλλο αυτοκίνητο. Το άλλο αυτοκίνητο ήταν το δικό μου, οδηγούσα εγώ και αφού απέφυγα το τρακάρισμα λόγω αμυντικής οδήγησης, σταμάτησα, κατέβασα το παράθυρο και του είπα να μην το ξανακάνει. Εκείνος, λίγο μεγαλύτερος σε ηλικία -και άντρας- αντί να ζητήσει συγγνώμη ισχυρίστηκε ότι εγώ έπρεπε να τον προσέξω και να διακόψω την πορεία μου σε κεντρικό δρόμο προτεραιότητας. Αν ήμουν προβλέψιμη, θα έπρεπε να τον βρίσω χυδαία, κυρίως επειδή ζήτησε και τα ρέστα. Δεν το έκανα. Του απάντησα όμως ότι «δεν περίμενα να ακούσω κάτι καλύτερο από έναν δημόσιο υπάλληλο» (έστω του ευρύτερου δημόσιου τομέα!). Έμεινε να με κοιτάει, ενώ είχα ήδη βάλει πρώτη και συνέχισα την πορεία μου χαμογελώντας ικανοποιημένη.
Στο περίπτερο της γειτονιάς μου όπου παίρνω τσιγάρα, το κορίτσι που συνήθως με εξυπηρετεί, όταν έχω να πεταχτώ δίπλα στο μίνι μάρκετ για τίποτα γρήγορα ψώνια, προσφέρεται να μου κρατήσει το σκυλάκι μου για να μην το δένω στις κολόνες και κλαίει μόνο του. Δεν το κάνει με όλους τους πελάτες που έχουν σκύλο. Εγώ όμως, την ξέρω με το μικρό της όνομα, πάντα τη ρωτάω τι κάνει, πώς τα πάει με τη ζέστη ή με το κρύο -ανάλογα με τον καιρό- παρατηρώ αν έχει αλλάξει χτένισμα, αν αδυνάτισε και της έχω πει ότι φοράει πολύ ωραίο άρωμα.
Η κομμώτριά μου δεν έδειξε να δυσανασχετεί όταν της είπα ότι έβαψα τα μαλλιά μου μόνη μου με τις φθηνότερες βαφές του εμπορίου, γιατί τα οικονομικά μου τον περασμένο μήνα δεν μού επέτρεπαν να την επισκεφθώ. Αντιθέτως μού είπε εμπιστευτικά τη μάρκα και το νούμερο από τη βαφή που χρησιμοποιεί εκείνη όταν με περιποιείται στο κομμωτήριο και μου συνέστησε να πηγαίνω να αγοράζω αυτή τη βαφή που είναι καλύτερη για τα μαλλιά μου και κοστίζει το ίδιο με τις άλλες που δεν είναι επαγγελματικές βαφές.
Aν μη τι άλλο, έχουμε ήδη χάσει πολλά. Ας μη χάσουμε και τους εαυτούς μας…!
Προφανώς δεν το κάνει αυτό με όλες τις πελάτισσες. Εγώ όμως, ξέρω πόσο μακριά μένει, πόσα μέσα συγκοινωνίας αλλάζει καθημερινά για να έρθει στο κομμωτήριο, πόσα χιλιόμετρα περπατάει από τη στάση του μετρό ώσπου να φτάσει στη δουλειά της, για τι είδους δάνειο είναι αναγκασμένη να εργάζεται, πόσα παιδιά έχει, τι ηλικία έχουν, τι κάνουν στη ζωή τους, αν έχει σκύλο και τι ράτσα, πόσα χρόνια είναι παντρεμένη, πόσες ώρες δουλεύει, πότε παίρνει ρεπό και πάντα την αφήνω να μού κάνει τα μαλλιά μου όπως νομίζει εκείνη, γιατί είναι καλή επαγγελματίας και την εμπιστεύομαι. Αν και δεν μπορώ να πηγαίνω κομμωτήριο όσο συχνά θα ήθελα, φροντίζω, όταν πηγαίνω, να μπορώ να της αφήσω ένα αξιοπρεπές φιλοδώρημα. Την τελευταία φορά που πήγα δεν ήθελε να το πάρει, γιατί, όπως μού είπε, ξέρει ότι κι εγώ τα βγάζω δύσκολα πέρα. «Όταν δεν μπορώ, δεν έρχομαι», της είπα και επέμεινα να πάρει το φιλοδώρημά της.
Έχω πολλά αντίστοιχα παραδείγματα, από τις καθημερινές μου συναλλαγές με ξένους ανθρώπους, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους με εκπλήσσουν με την ανταπόκρισή τους και σχεδόν πάντα μένω ικανοποιημένη. Έτσι κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η καθημερινή επικοινωνία με αγνώστους δεν θέλει κόπο, θέλει τρόπο. Και ο δικός μου τρόπος είναι αυτός. Αν δεν σού αρέσουν αυτές οι συμπεριφορές που εισπράττεις καθημερινά τριγύρω σου, αν έχει φοβηθεί το μάτι σου από την αγριότητα του κόσμου που σε περιβάλει, δοκίμασε να κάνεις τη διαφορά. Παρ’ το αλλιώς. Δεν υπάρχει πιο επαναστατική συμπεριφορά στις μέρες μας από την καλοσύνη –ειδικά την καλοσύνη των ξένων!
Δεν ξέρω αν η καλοσύνη είναι αυτό είναι τελικά που θα μας σώσει και δεν μπορώ να το εγγυηθώ, αλλά τουλάχιστον θα μας διαχωρίσει κι αν μη τι άλλο, έχουμε ήδη χάσει πολλά. Ας μη χάσουμε και τους εαυτούς μας…!
Αν σε έβαλα σε σκέψεις, διάβασε αυτό το βιβλίο. Και που ξέρεις μπορεί να αλλάξει τη ζωή σου.
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΚΑΡΟΣ: Με τα συγχαρητήριά μου: Σκέψεις για την καλοσύνη, 4,54 ευρώ
