Δεν ήταν η πρώτη φορά που πήγαινα Λονδίνο, αλλά ήταν η πρώτη φορά που το είδα έτσι και η αλήθεια είναι πως το Λονδίνο δεν θα είναι ποτέ ξανά το ίδιο…
Το προφανές της πρόβλεψης έχει να κάνει με το Brexit και όλα όσα αυτό συνεπάγεται όχι μόνο για τους ίδιους τους Άγγλους, αλλά και για εμάς τους ταξιδιώτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εξίσου προφανής είναι και η επίδραση των αλλεπάλληλων «χτυπημάτων» σε κομβικά σημεία της βρετανικής πρωτεύουσας.
Μόλις λίγες μέρες μετά την επίθεση στο London Bridge, βρεθήκαμε στην «καρδιά» των γεγονότων επιλέγοντας –συνειδητά– να μείνουμε εκεί, πλάι στον Τάμεση. Όπως όμως αποδείχθηκε, σχεδόν άμεσα, δεν χρειαζόταν να προκαλέσουμε την τύχη μας, καθώς την ώρα που απαθανατίζαμε τα «χλωρά» ακόμη ίχνη της επίθεσης, την ίδια μέρα σε κάποια άλλη γωνιά της πόλης ο Πύργος Grenfell τυλιγόταν στις φλόγες…
Κι ενώ ουσιαστικά ήταν σα να βρίσκεται κανείς σε εμπόλεμη ζώνη, ταυτόχρονα υπήρχε η αίσθηση ότι κυκλοφορεί στην πιο ασφαλή πόλη! Και δεν ήταν μόνο οι διακριτικοί –συντομότατοι και εύρυθμοι– έλεγχοι που γίνονταν στα πολυσύχναστα μέρη (μουσεία, γκαλερί κλ.π.), αλλά, κυρίως, ο ρυθμός της λονδρέζικης καθημερινότητας. Σε αυτή την πόλη οι άνθρωποι κυκλοφορούν ήρεμοι –σχεδόν σε κατάσταση ζεν– και συνεχίζουν τη ζωή τους κανονικά. Πηγαίνουν στη δουλειά τους, επιστρέφουν, πίνουν τα ποτά τους στις pub, διασκεδάζουν, φλερτάρουν, γελούν!
Ένα πράγμα είναι αυτό που συμβαίνει κι ένα άλλο είναι πώς το αντιμετωπίζεις.
Στο Λονδίνο, λοιπόν, το αντιμετωπίζουν σωστά. Οι άνθρωποι αυτοί γνωρίζουν πολύ καλά πώς η ζωή δεν έχει pause για να το πατήσεις κι επιπλέον, διαθέτουν κράτος κι έχουν εμπιστοσύνη σε αυτό. Με δυο λόγια, δεν φοβούνται.
Επίσης, διαθέτουν πολιτισμό αλλά και… πολιτική.
«Όλοι είναι ευπρόσδεκτοι στο Λονδίνο» γράφουν τα πανώ που είναι τοποθετημένα σε κεντρικούς δρόμους της πόλης. Και όλοι –οι μόνιμοι κάτοικοι Λονδίνου– το αποδεικνύουν αυτό καθημερινά, εμπράκτως. Μέσα σε μόλις πέντε μέρες: 1) Ένας ελεγκτής εισιτηρίων μας χάρισε το αντίτιμο της διαδρομής με το μετρό προκειμένου να μας δώσει την ευκαιρία να σκεφτούμε τα οφέλη μιας ημερήσιας κάρτας διαδρομών, 2) ένα ζευγάρι, βγαίνοντας στο διάλειμμα της παράστασης, μάς χάρισε δυο εισιτήρια για την όπερα και 3) κεντρικό πολυκατάστημα στην Oxford Street μάς αποζημίωσε για την υπομονή μας να περιμένουμε στο ταμείο με έκπτωση 40% επειδή λόγω fire alarm (βλ. Grenfell effect) στο ταμείο εκδίδονταν για μισή ώρα μόνο χειρόγραφες αποδείξεις πληρωμής…!
Ο πολιτισμός σε «συναντάει» παντού σε αυτή την πόλη και μάντεψε: στα περισσότερα μέρη η είσοδος είναι δωρεάν –όπως για παράδειγμα, στην Εθνική Πινακοθήκη και το καλύτερο, στην Tate Gallery!
Αξίζει να πάει κανείς το Λονδίνο και μόνο για να επισκεφθεί την Tate. Δεν περιγράφω άλλο… Το μόνο που έχω να πω είναι ότι λάτρεψα τη “Babel 2001” μια εγκατάσταση του Βραζιλιάνου Cildo Meireles που αποτυπώνει μοναδικά την άποψή του για την υπερ-πληροφόρηση από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Period.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής μας στο Λονδίνο, σταθήκαμε τυχεροί δημοσιογραφικά διότι, μεταξύ άλλων, γίναμε μάρτυρες ενός ακόμη γεγονότος. Ένα καυτό πρωινό με 30 βαθμούς Κελσίου πήραμε ένα διώροφο λεωφορείο με κατεύθυνση το Portobello και, περνώντας έξω από το Hyde Park, γίναμε μάρτυρες ενός αυτοκινητικού ατυχήματος.
Ένα Ι.Χ. αυτοκίνητο έπεσε επάνω σε μια νεαρή μοτοσικλετίστρια τραυματίζοντάς την, ευτυχώς, ελαφρά. Η θέα από τον επάνω όροφο του λεωφορείου ήταν ανεμπόδιστη οπότε καταγράψαμε τα εξής: Τουλάχιστον πέντε άνθρωποι –ανάμεσά τους και ο οδηγός του λεωφορείου μας– έσπευσαν να προσφέρουν βοήθεια. Τουλάχιστον τρία κινητά τηλέφωνα πραγματοποίησαν έκτακτες κλήσεις. Σε λιγότερα από 60 δευτερόλεπτα από τη στιγμή των τηλεφωνικών κλήσεων κατέφθασε επί τόπου η αστυνομία!
Το Λονδίνο έχει αλλάξει. Αλλά όχι σε όλα…
Είναι πάντα ακριβό –ίσως ακριβότερο από όσο το ξέραμε– είναι πάντα όμορφο και παραμένει… ανεξάντλητο.
Φυσικά και είναι fashionable! Όμως η αληθινή μόδα του Λονδίνου δεν βρίσκεται στα μεγάλα brands της Bond Street. Οι πραγματικές ανακαλύψεις γίνονται στο Portobello. Δεν έχεις ιδέα τι σημαίνει μόδα, αν δεν πας στο “All Saints”. Ένα κατάστημα που δικαιώνει τον τίτλο του, τόσο από πλευράς εμφάνισης, όσο και από πλευράς περιεχομένου. Πραγματικά, όλοι οι «άγιοι» μαζί…!
Μία τυχαία αγορά (που θα ήθελα να κάνω): TREVETT OVERSIZED BIKER JACKET, 655,00 €
Το Λονδίνο δεν θα είναι ποτέ ξανά το ίδιο. Και δεν θα είναι ποτέ ξανά το ίδιο γιατί το «καλύτερο» δεν στο είπα ακόμα –το φύλαξα για το τέλος. Σ’ αυτή την πόλη που αγαπάς, τουλάχιστον όσο κι εμείς, υπάρχει κάτι ακόμα που δεν το είχες ξαναδεί σε τέτοια έκταση μέχρι σήμερα.
Σε αυτό το υπερσύγχρονο –από πολλές απόψεις– ευρωπαϊκό περιβάλλον υπάρχει μια εικόνα που κυριαρχεί σιωπηλά και εντείνεται δια των… πλειοψηφικών της παραδειγμάτων. Δεκάδες νεαρές μουσουλμάνες Λονδρέζες κυκλοφορούν με τη μαντίλα τους –είτε εμπριμέ, είτε μαύρη– και αν δεν συνοδεύονται από κάποιον άντρα, σίγουρα δεν κυκλοφορούν μόνες τους, αλλά τουλάχιστον ανά δύο. Και δεν είναι απλώς περαστικές. Είναι η πωλήτρια στο δεύτερο όροφο του Depenham’s, είναι η νεαρή φοιτήτρια, είναι η μάνα με το παιδικό καρότσι… Γυναίκες, σαν εσένα, σαν εμένα, ίδιες… Είναι, όμως, και ίσες;
Αυτό ειδικά το ερώτημα είναι ίσως το μόνο που έμεινε αναπάντητο και, δεν σού κρύβω, με στοιχειώνει μέχρι σήμερα… Δεν έχω τί να απαντήσω γι’ αυτό.
Εξάλλου, η δική μου δουλειά είναι να κάνω ερωτήσεις…
